17.maj - Svjetski dan telekomunikacija i informacionog društva

17.05.2020.

Svrha Svjetskog dana telekomunikacionog i informacionog društva (VTISD) jeste da se pomogne u podizanju svijesti o mogućnostima koje korišćenje Interneta i drugih informacionih i komunikacionih tehnologija (IKT) može donijeti društvima i ekonomijama, kao i o načinima da se premosti digitalna podjela. U okviru Svjetskog dana telekomunikacionog i informacionog društva (VTISD), kao i svih prethodnih godina, obrađivaće se i prezentovati posebna tema iz ove, relativno široke oblasti. 

Kad se govori o CEN/CENELEC standardima iz oblasti informacionih i telekomunikacionih tehnologija, na evropskom nivou je publikovana nova serija evropskih standarda iz oblasti sajber zaštite.

U svijetu koji se sve više oslanja na digitalne tehnologije kao na glavni način funkcionisanja, mogućnosti idu ruku pod ruku sa potencijalnim rizicima. Iz tog razloga, sajber-sigurnost je tema u centru interesovanja na globalnom nivou. Ukoliko se opasnosti po ključnu infrastrukturu jedne organizacije svedu na minimum, obezbjediče se da najveći broj pojedinaca i kompanija u svim sektorima može imati koristi od novih tehnologija.

U tom kontekstu, područje standardizacije igra važnu ulogu. Standardi za kibernetičku sigurnost i zaštitu podataka trenutno se razvijaju i na međunarodnom i na evropskom nivou kako bi se odgovorilo na rizike od ciber-napada i pomoglo u obezbjeđivanju visokog nivoa zaštite.

Udruženo CEN/CENELEC  stručno tijelo, odnosno JTC 13 „Sajber zaštita i zaštita podataka“ publikovalo je seriju evropskih standarda (EN) iz te oblasti.

Ovi standardi pružaju niz smjernica i kriterijuma za procjenu nivoa bezbjednosti IT sistema, kriptografskih modula i privatnosti, a ti standardi su sljedeći:

  • EN ISO/IEC 15408-1: 2020 „Informaciona tehnologija - Tehnike zaštite - Kriterijumi za procjenu bezbjednosti IT - Dio 1: Uvod i opšti model“
  • EN ISO/IEC 15408-2: 2020 „Informaciona tehnologija - Bezbjednosne tehnike - Kriterijumi za procjenu bezbjednosti IT – Dio 2: Sigurnosne funkcionalne 
  • EN ISO/IEC 15408-3: 2020 „Informaciona tehnologija - Bezbjednosne tehnike - Kriterijumi za procjenu bezbjednosti IT - Dio 3: Komponente osiguranja bezbjednosti“
  • EN ISO/IEC 18045: 2020 „Informaciona tehnologija - Bezbjednosne tehnike - Metodologija za procjenu bezbjednosti IT“
  • EN ISO/IEC 19790: 2020 „Informaciona tehnologija - Tehnike zaštite - Bezbjednosni zahtjevi za kriptografske module“
  • EN ISO/IEC 27019: 2020 „Informaciona tehnologija - Bezbjednosne tehnike - Kontrola bezbjednosti informacija za industriju energetskih usluga“
  • EN ISO 29134: 2020 „Informaciona tehnologija - Tehnike zaštite - Smjernice za procjenu uticaja na privatnost“

Institut za standardizaciju Crne Gore odnosno Tehnički komitet za Informacione tehnologije, ISME/TK E 013 će uskoro (ili najkasnije do kraja godine) publikovati ove standarde na nacionalnom nivou u skladu sa Internim pravilima Instituta za standardizaciju Crne Gore.

Kad su u pitanju aktivnosti Institututa za standardizaciju Crne Gore iz oblasti informacionih i komunikacinih tehnologija, Institut je na nacionalnom nivou usvojio 483 ETSI standarda, od čega su 376 validni ETSI standardi. Nacionalni Tehnički komitet, ISME/TK E 013: Informacione tehnologije, na čelu sa predsjednicom prof. dr Snežanom Šćepanović, usvojio je ukupno 302 crnogorska standarda iz oblasti informacionih tehnologija, koji su identični sa evropskim i međunarodnim standardima."